"Η πεποίθηση πως η ανθρωπότητα δημιουργεί Ιστορία προκειμένου να πραγματώσει όλες τις δυνατότητές της είναι ένα μυστικιστικό κατάλοιπο. Εάν δεν πιστεύει κανείς πως το είδος μας είναι όργανο μιας ανώτερης δύναμης, τότε η «ανθρωπότητα» δεν μπορεί να κάνει τίποτα. Αυτό που πραγματικά υπάρχει είναι πλήθος ανθρώπινων όντων με κοινές ανάγκες και ικανότητες, αλλά διαφορετικούς στόχους και αξίες. Εάν παραμερίσουμε τη μεταφυσική, μας απομένει το ανθρώπινο ζώο με τους πολλούς ανταγωνιστικούς τρόπους ζωής του. Ο σύγχρονος αθεϊσμός είναι συνέχεια του μονοθεϊσμού με άλλα μέσα. Εξού η ασταμάτητη διαδοχή των υποκατάστατων του Θεού, όπως η ανθρωπότητα και η επιστήμη, η τεχνολογία και τα πάρα πολύ ανθρώπινα οράματα του υπερανθρωπισμού. Δεν υπάρχει ωστόσο λόγος για πανικό ή απόγνωση. Η πίστη και η απιστία είναι στάσεις που υιοθετεί ο νους μπροστά σε μια πραγματικότητα που αδυνατεί να φανταστεί. Ένας άθεος κόσμος είναι εξίσου μυστηριώδης με έναν κόσμο γεμάτο θεϊκά όντα, και η διαφορά ανάμεσα στα δύο μπορεί να είναι μικρότερη απ’ όσο γενικά πιστεύεται". 

John Gray /  Επτά τύποι αθεϊσμού /  Εκδόσεις Οκτώ​

"Δεν υπάρχει έγνοια πιο βασανιστική και πιο συνεχής για τον άνθρωπο, όταν μείνει ελεύθερος, από το να βρει το γρηγορότερο κάποιον να προσκυνήσει.

Αλλά ο άνθρωπος γυρεύει να προσκυνήσει κάποιον που είναι κιόλας αναμφισβήτητος, τόσο αναμφισβήτητος που όλοι οι άνθρωποι θα συμφωνήσουν αμέσως να τον προσκυνήσουν όλοι μαζί. Γιατί η έγνοια που βασανίζει αυτά τα αξιολύπητα πλάσματα δεν είναι μονάχα να βρουν κάτι που να το προσκυνήσω εγώ ή κάποιος άλλος, αλλά να βρουν κάτι που θα το πιστέψουν όλοι και που θα το προσκυνήσουν, αλλά που θα το προσκυνήσουν οπωσδήποτε όλοι μαζί.

Αυτή λοιπόν, η ανάγκη της γενικής λατρείας, είναι το κυριότερο μαρτύριο του κάθε ανθρώπου χωριστά, όπως και ολόκληρης της ανθρωπότητας από την αρχή του κόσμου. Εξαιτίας της γενικής λατρείας εξολόθρευαν ο ένας τον άλλον με το σπαθί. Δημιούργησαν θεούς και φώναζαν ο ένας στον άλλον: "Παρατήστε τους θεούς σας και ελάτε να προσκυνήσετε τους δικούς μας, ειδεμή θα πεθάνετε και σεις και οι θεοί σας!" Κι αυτό θα γίνεται μέχρι τη συντέλεια του κόσμου, ακόμα και τότε, όταν θα έχουν εξαφανιστεί οι θεοί στον κόσμο: και τότε ακόμα θα πέσουν γονατιστοί μπροστά σε είδωλα. [...]

Σου λέω πως ο άνθρωπος δεν έχει πιο βασανιστική έγνοια, όταν βρεθεί ελεύθερος, από το να βρει εκείνον, στον οποίο θα παραδώσει πιο γρήγορα το δώρο της ελευθερίας, που μ' αυτό γεννιέται αυτό το δύστυχο πλάσμα." 

 Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι / Αδερφοί Καραμάζοφ